Artırılmış Gerçeklik (AR) Nedir ve Hangi Alanlarda Kullanılır?

Artırılmış Gerçeklik (AR) yani İngilizcede kullanılan terimi ile Augmented Reality, son yıllarda en popüler teknoloji konularından biri haline geldi. Aslında Artırılmış Gerçeklik teknolojisi ve AR uygulamaları her ne kadar çok yeni olmasa da ve 1960’ların sonlarından bu yana kavramsal olarak da üzerinde çalışmalar yapılsa bile, asıl popülerliğini kazanması ve hemen hemen tüm dünyada bilinen bir teknik kavram haline gelmesi 2016 yılına rastlıyor. Niantic firmasının 2016 yılından PokemonGo yayınlaması ile birlikte birçok mobil kullanıcı ilk defa Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisi ile karşılaşma şansı yakalamış oldu.

Öte yandan Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojilerinin yaygınlaşması ve AR uygulamaların sayısında patlama yaşandığı yıl 2017 senesi oldu. Önce Apple’ın hemen ardından ise Google firmasının yayınladıkları AR yazılım teknoloji alt yapısı ve geliştirici paketleri ile daha önceden sorunlu olan Artırılmış Gerçeklik geliştirme süreçleri bir anda birçok mobil uygulama geliştiricisi için çok kolay bir hale geldi. Kullanılan SLAM / Simultaneous Mapping and Localization yani Gerçek Zamanlı Haritalandırma ve Konumlandırma algoritmaları, uygulamalar içerisinde AR olarak gösterilecek objelerin sorunsuz bir şekilde gerçek zeminler üzerinde oturmasına ve kullanıcı kameranın yönünü değiştirse bile, AR görüntünün bozulmamasına yol açtı. (SLAM tekniği temelde Bilgisayar Örüntü bilim dalının altında yer alan tekniklerden biri olup, otonom araç ve makinelerin fiziksel gerçek dünyayı algılayıp çevredeki engelleri aşabilmesini sağlamaktadır.) Apple ve Google’ın yayınlamış oldukları bu AR geliştirme paketleri ile birlikte Artırılmış Gerçeklik (AR) uygulaması geliştirmek kolaylaştı, bir bakıma demokratikleştirdi diyebiliriz.

Artırılmış Gerçeklik (AR) Nedir?

Peki Artırılmış Gerçeklik (AR) Nedir? Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisinin bize ne gibi faydaları olacak. Artırılmış Gerçeklik yani Augmented Reality kavramını genel hatları ile özetlemek gerekirse gerçek fiziksel dünyaya ait görüntülerin, çeşitli türden bilgisayar kaynaklı ve sanal unsurlar (Grafik, video, ses, 3D model vb) ile birleştirilmesi ile yardımı oluşturulan, çevredeki değişimlere önceden belirlenmiş yazılım sınırları çerçevesinde gerçek zamanlı etkileşim gösteren bir tür deneyim türüdür. Artırılmış Gerçekliği bu kadar çekici kılan taraf ise bu teknoloji sayesinde insanlar bilgisayar kaynaklı tüm verileri gerçek dünyanın üzerinde görebilir, biyolojik olarak sahip oldukları görme ve algılama yetkinliklerinin çok ötesinde gerçeklik deneyimine sahip olabilirler.


Artırılmış Gerçeklik (AR) sayesinde hiç bilmediğimiz bir yolda yürürken, gözlerimizin önünde beliren sanal yönlendirme okları ve göstergeleri sayesinde yönümüzü kolayca bulabilir, gideceğimiz yere sorunsuz bir şekilde varabiliriz. Günümüzde kullanılan Artırılmış Gerçeklik / Augmented Reality uygulamaları sayesinde, özellikle sanayi alanında çalışanlar makinaların nasıl tamiri ve bakımı yapılacağını kolayca öğrenebilir, ilk defa karşılaştıkları zor teknik problemleri, AR yönlendirmeler yardımı ile kolayca çözebilirler. Artırılmış Gerçeklik bir bakıma insanlara algılayabileceklerinden çok daha ileri seviyede bir gerçeklik algısı imkânı vermektedir.

AR Mobil Uygulamaları

Son senelerde özellikle mobil cihazlardaki AR uygulamalarının hızlı artması ve kullanılmasının bir başka sebebi ise elbette mobil telefon ve tabletlerin işlemci kapasitelerinin ve aynı zamanda kamera kalitelerinin artması oldu. Bilindiği gibi Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) teknolojisi gerçek zamanlı görüntü algılama ve işleme teknikleri kullanmaktadır. Bu sebepten dolayı mobil cihazların hem kameraları hem de aynı zamanda işlemci güçleri göreceli olarak belirli bir limitin üzerinde olmak zorundadır. Neredeyse son 2-3 yıldır piyasaya sürülen mobil telefon ve tabletlerin işlemci kapasitelerinin giderek artması, Google Play ve Appstore’da yayınlanan Artırılmış Gerçeklik (AR) uygulamalarının giderek daha çok kullanıcı tarafından benimsenmesine ve sorunsuz şekilde kullanılabilmesine yol açtı.

Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisinin yaygınlaşmasının önemli nedenlerinden birisi de mobil cihazlar dışında giyilebilir akıllı gözlük ve başlıkların yavaş yavaşa tüketici elektroniği piyasasında yaygınlaşmaya başlanması oldu. Microsoft piyasaya sürdüğü HoloLens cihazı ile özellikle endüstriyel kullanım alanında ciddi anlamda kendine yer buldu. Aynı zamanda 2018 yılında piyasaya çıkan Magic Leap giyilebilir cihazı ile de kullanıcılar gerçek anlamda Artırılmış Gerçeklik (AR) deneyimini mobil telefon / tabletler dışında deneyimleyebilme imkanına eriştiler. Artırılmış Gerçeklik Kullanım Alanları ve Uygulama ÖrnekleriArtırılmış Gerçeklik (AR) uygulamaları öncelerin daha çok reklam ve oyun alanında kendisine yer bulurken bugün baktığımızda dijital dünyanın her alanında karşımıza çıkabilmektedir. Gelin hep birlikte Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisinin kullanıldığı sektörlere bir göz atalım.

1- Artırılmış Gerçeklik (AR) Alışveriş ve Perakende Uygulamaları

Günümüzde Artırılmış Gerçeklik (AR) özellikle çevirimiçi alışveriş uygulamalarında kendisine inanılmaz bir yer edinmiş durumda. Bugün markalar mobil uygulamalarına Artırılmış Gerçeklik (AR)özelliğini sadece pazarlama ve PR açısından ses geçirmesi için değil aynı zamanda satışları artırmada etkisi kanıtlanmış bir yöntem olduğu için kullanmaktalar. IKEA markası ile mobilya sektöründe başlayan süreç artık hemen hemen her türden elektronik ev aleti, dekorasyon eşyası, araba markası için uygulanır hale geldi. Artırılmış Gerçekliğin (AR) tüketiciler açısından en büyük faydası, bir ürünü satın almadan önce, tüm özellikleri ile bulundukları mekânda görüntüleyip doğru kararı verebilmelerini sağlamasıdır.

Örnek olarak AR uygulamaları öncesinde tüketiciler tamamen göz kararı aldıkları ölçüler üzerinden satın almayı gerçekleştirmeleri nedeniyle, çoğu zaman satın aldıkları mobilyaları gerçek mekanlarda kurduklarında problem yaşamaktalardı. Bu genellikle ya mobilyanın ölçüsünün mekâna sığmaması yada renklerinin diğer mobilyalar ile uyumsuz olması şeklinde oluşmaktaydı. Artırılmış Gerçeklik (AR) mobil uygulamaları ile bu sorun büyük oranda ortadan kalkmış görünmekte.

2- Endüstriyel Artırılmış Gerçeklik (AR) Uygulamaları

Artırılmış Gerçeklik (AR) uygulamaları Sanayi sektörü içerisinde de yoğun şekilde kullanılmakta. Üretim ve bakım aşamalarında karmaşık teknik problemlerin çözümlerini Artırılmış Gerçeklik (AR) modunda görüntüleyip hızlıca öğrenebilen çalışanlar, bu sayede geleneksel yöntemlere göre çok daha hızlı sonuçlar elde edebilmekteler. Boeing, General Electric, Bosch vb dünyanın başlıca sanayi kuruluşlarında fabrika ortamlarında ve sahada Microsoft HoloLens AR destekli giyilebilir akıllı gözlükler kullanmaktalar.

AR akıllı gözlüklerin ve başlıkların kullanımı sırasında ellerin serbest olması ve kullanıcıların herhangi bir mobil cihaz tutmuyor olmaları, onların verimliliklerini elbette artırmaktadır. Bir makinanın nasıl tamir edileceğini Artırılmış Gerçeklik modunda gören çalışan vakit kaybetmeden tamiratı yapabilmektedir. Yada bir bina içerisinde dolaşan teknik ekip, sahip oldukları AR gözlükler veya telefonlarındaki mobil AR uygulama yardımı ile duvarların arkasındaki elektrik ve sus tesisatı borularını görebilir, anlık olarak müdahalelerde bulunabilir, tüm bina içerisindeki sistemi anlık olarak gözlemleyebilir. Artırılmış Gerçeklik (AR) aynı zamanda çeşitli canlı destek sistemlerinde de kullanılmaktadır.

Bazı AR uygulamaları sizin gördüğünüz görüntüyü canlı olarak bir başka kullanıcıya anlık olarak aktarmakta, o kullanıcının ise video üzerinde işaretlediği noktaları AR özelliği kullanarak birebir size göstermektedir. Örnek olarak bir elektrik panosundaki arızanın hangi anahtar girişinden olduğunu, uzaktaki diğer tekniker bilgisayarından işaretlediğinde, sizde anlık olarak ilgili elektrik anahtarı üzerinde, o kişinin bıraktığı sanal işareti ve/veya simgeyi AR olarak görebilirsiniz.

3- Artırılmış Gerçeklik (AR) Oyunları ve Eğlence

Artırılmış Gerçeklik teknolojisinin kullanıldığı en eğlenceli alan elbette ki oyunlar, özellikle de mobil cihazların yaygınlığı sebebiyle Mobil AR oyun ve uygumalar. Daha önceden de bahsettiğimiz PokemonGo tüm dünyada popüler olan ilk Artırılmış Gerçeklik oyunlarından biri oldu. Öte yandan oyun endüstirisi PokemonGo’nun başarısından yola çıkarak bugün yayınlanana mobil oyunları ya tamamen AR deneyimi içeren bir oyun mekaniğine göre tasarlıyorlar ya da sınırlı da olsa oyun içerisinde olan içeriklerin AR modundan görüntülenebilmesi üzerine odaklanıyorlar. Geçtiğimiz yıl içerisinde Walking Dead Our World, Jurassic Park Alive, Ghost Busters gibi popüler oyun/film’ler, sadece Artırılmış Gerçeklik (AR) deneyimi üzerine kurdukları oyunları yayınladılar. Bu yılın beklenen en büyük AR oyunları ise Harry Potter Wizards Unite ve Minecraft AR olacak.

4- Artırılmış Gerçeklik (AR) Eğitim Uygulamaları

Eğitim sektörü gelişen dünyanın ihtiyaçlarına göre hızlı bir şekilde değişim gösterebilen alanlardan bir tanesi. Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisi ise eğitimin ihtiyaç duyduğu bu değişime ayak uydurmasını sağlayacak önemli araçlardan biri halini alacak. İlkokul seviyesinden üniversite düzeyindeki tıp eğitimlerine kadar çok yakın bir zamanda AR uygulamaları çok yoğun bir şekilde kullanılmaya başlandı bile. AR Eğitim uygulamaları ile öğrenciler işledikleri konuları gözlerinin önünde ve bulundukları ortam içerisinde görüntüleyebilir, içeriklerin etkileşim özellikleri sayesinde daha hızlı bir şekilde öğrenebilirler. Örnek olarak güneş sistemindeki gezegenlerin hareketlerinin kullandığınız AR uygulamalar ve akıllı gözlükler ile çevrenizde görmeniz, onu bir kitaptan veya web sitesinden resimlerine bakar veya videolarını izleyerek öğrenmenizden çok daha etkileyici olacaktır.

Benzer bir şekilde tıp fakültesi veya veterinerlik fakültesi öğrencileri, insan veya hayvan anatomilerini incelemek için artık gerçek kadavra örneklerine ihtiyaçları kalmayacak. Bunun yerine uygulamalarına yükledikleri 3 Boyutlu insan veya hayvan anatomileri sayesinde, bulundukları mekânda istedikleri açıdan canlıların tüm vücut detaylarını görebilir, iskelet yapılarından organlara kadar farklı katmanlarda detaylıca incelebilir, ve hatta ameliyat ve tedavilerin nasıl yapıldığını Artırılmış Gerçeklik (AR) modunda görüp, öğrenebilir. Bilginin üstel olarak ilerlediği günümüzde, ihtiyaç duyulan eğitimlerin anlık ve etkili bir şekilde kişilere aktarılmasının en iyi yolu Artırılmış Gerçeklik Eğitimleri olduğu açık şekilde görülmekte.

5- Artırılmış Gerçeklik (AR) Reklam ve Tanıtımları

Markaların tüketicilere ulaşmak için adeta yarış içerisinde olduğu günümüzde, Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisi diğer sektörlerde olduğu gibi bugünlerdeki en popüler konulardan biri haline geldi. Neredeyse her gün dünyaca ünlü büyük bir markanın yeni yayınladığı AR uygulamasının haberi ile karşılaşmaktayız. Markalar kendi uygulamalarında AR özelliklerini kullanmanın yanında aynı zamanda tüketicinin ilgisini de çekmek için AR reklamlara başvurmaktalar. Örnek olarak geçtiğimiz aylarda ünlü bir fast food firmasının Artırılmış Gerçeklik (AR) kampanyası büyük ses getirdi. Uygulama içerisinde rakip markaların basılı reklamları kamera yardımı ile tarandığında, rakip markanın reklamını yerini fast food firmasının logosu belirmekte.  Facebook, Snapchat ve Instagram’ın AR filtreleri sayesinde markalar kendilerine yepyeni bir tanıtım mecrası buldular. Bu platformlar içerisinde yayınladıkları AR filtre ve lensler sayesinde, tüketicilere herhangi bir uygulama indirtmeden Artırılmış Gerçeklik reklam içerikleri ve eğlenceli ürün tanıtımları yapabilmekteler. 

Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) / AR teknolojileri hakkında daha fazla bilgi almak için hemen bize ulaşın