Artırılmış Gerçeklik (AR) 2019 Trendleri

Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) teknolojileri ve hayatımızın bir parçası haline gelen uygulamaları geçtiğimiz 2018 yılının en çok konuşulan konularından biri oldu. Yeni çıkan akıllı telefon ve tabletlerin birçoğunun AR uygulamaları destekleyebilecek işlemcilere ve yüksek çözünürlüklü kameralara sahip olmalarının yanısıra Microsoft, Google, Amazon vb teknoloji devlerinin AR alanına yatırım yapmaları da Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) uygulamalarının çok daha fazla sayıda kullanıcıya ulaşmasına yol açtı.

Önceleri sadece oyun ve reklam sektöründe karşımıza çıkan Artırılmış Gerçeklik uygulamaları günümüzde Sanayi 4.0 çalışmalarından tıp eğitimine kadar birçok farklı alanda aktif şekilde kullanılmakta. 2023 yılında mobil cihazlar ve akıllı gözlükler yardımı ile Artırılmış Gerçeklik uygulamalarını kullanan son kullanıcı sayısının 2.5 milyar kişiden fazla olacağı ön görülmekte. Toplam AR / VR pazarının yaratacağı ekonomi büyüklüğü ise yaklaşık olarak 250 milyar USD’lik bir büyüklüğe ulaşılacağı tahmin edilmekte. (Market Research Future / Markets and Markets)

Tüm bu öngörü ve tahminler ışığında Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisi hakkındaki haberleri 2019 yılında çok daha fazla duyacağımıza emin olabiliriz. Gelin birlikte 2019 yılında öne çıkacak Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) trendlerine bir göz atalım.

1. Mobil AR Uygulamalarının Yükselişi

2017 yılı sonunda Apple ve Google’ın sırayla yayınladıkları ARKit ve ARCore SDK’leri ile mobil cihazlara yönelik geliştirilen uygulama sayısında adete bir patlama oldu. Geçmiş yıllarda Artırılmış Gerçekliğin (Augmentend Reality) kullanım alanları ve yaygınlaşması ile ilgili genel beklenti, akıllı gözlük ve giyilebilir AR başlıkların (HUD) gelişmesi ile paralel olacağı ön görülmekteydi. Kimse mobil cihazların kendi başına bir Artırılmış Gerçeklik deneyim aracı haline gelebileceğini net olarak tahmin edememişti.

Önceden Arıtılmış Gerçeklik uygulamaları geliştirmenin önündeki en önemli engel, sanal objelerin gerçek yüzeyler üzerinde doğru şekilde yerleştirebilecek ve orada kalmasını sağlayacak algoritmaları eksikliğiydi. SLAM (Eş Zamanlı Konum Belirleme ve Haritalama) olarak da adlandırılan bu algoritmalar, makine görüsü alanında bir parçası olup, temelde gerçek dünyada bulunana objeler arasındaki fiziksel ilişkiler kurulması içeren hesaplamalardan oluşmaktadır.

Otonom araçların yön bulma ve karar verme aşamalarında kullanılan SLAM aynı zamanda Artırılmış Gerçeklik teknolojisinin vazgeçilmez bir parçasıdır. SLAM algoritmalara sahip AR uygulamalar mevcut cihaz kameraları ile etrafı ve yüzeyi tarar, bu alanlardaki fiziksel objeleri tespit eder, bu objeler arasında bir takım matematiksel ilişki ağları kurar ve sonrasında da bu hesaplar ile taranan alan üzerine sanal bir yüzey yaratır.

Gerçek zamanlı bir haritalandırma ve konumlandırma problemi oldukça zor olduğu ve anlık hesaplama yapması gerektiği için, ARKit ve ARCore yayınlanana kadar her ne kadar üçüncü parti bir takım bağımsız mobil SLAM algoritma SDK’i piyasada mevcut olsa da, Apple ve Google’ın erişim gücüne kesinlikle sahip değillerdi. ARKit ve ARCore’un yayınlanması ile birlikte mobil uygulama geliştiricileri daha önceden AR uygulama geliştirme konusunda sahip olmadıkları Artırılmış Gerçeklik (AR) altyapısına ulaşmış oldular.

Günümüzde büyük oyun stüdyolarından, turizm şirketlerin, inşaat projelerinin tanıtımlarından, online alışveriş markalarına kadar herkes uygulamalarına ARKit ve ARCore destekli Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) özelliği eklemeye başladı. Bunlar uygulama içerisinde tüm deneyimin Artırılmış Gerçeklik (AR) olarak son kullanıcıya sunulmasının (örnek: mobilyaların AR olarak gösterilmesi) yanı sıra bazı basit fonksiyonlar (örnek: bir objeyi ölçmek gibi) şeklinde de yer alabilmekte.

Google’ın ARCore geçtiğimiz günlerde Google I/O’19’da tanıtılan yeni özerlikleri ile, mobil uygulama geliştiricilerine Artırılmış Gerçeklik ile yapabileceklerinin sınırlarını çok daha yukarı taşımış durumdalar. Aşağıdaki video üzerinden Google ARCore’ın yeni özelliklerini görebilirsiniz.

2. Online Alışverişte Artırılmış Gerçeklik (AR) Devrimi

2019 yılı itibariyle Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) online alışveriş ve perakende sektörünün merkezine oturmuş durumda. Amazon, IKEA, Sephora, Houzz, GAP, Loreal vb birçok küresel çapta faaliyet gösteren büyük marka, arka arkaya uygulamalarına AR özelliği eklemiş durumda. Markalar Artırılmış Gerçeklik teknolojisini kullanarak müşterilerine mevcut online & offline alışveriş deneyiminde sağlayamadıkları farklı bir değer önerisi sunmayı hedeflemekteler.

Artırılmış Gerçekliğin ilk ve en etkili kullanıldığı alanlardan biri şüphesiz mobilya sektörü. Öncelikleri ister çevrimiçi alışverişlerde, isterse mağaza içerisinde gerçekleşen satın almalarda, müşteri her ne kadar ürünü detaylıca inceleyip beğense de hiçbir zaman kendi bulunduğu mekânda bir şekilde denemeden gerçek sonuca ulaşamamakta. Örnek olarak mağazada veya internet sitesinde beğenip satın aldığınız bir koltuğun, çok ince ölçümler yapmanıza rağmen, evinizde veya ofisinize getirip, sığmadığını gördüğümüz durumları sanırım hepimiz yaşamışızdır.

Aynı şekilde ölçüleri tuttursanız bile bu seferde yeni aldığınız mobilyanın, mevcut mobilyalarınız ile renk ve desenleri açısından uyumsuz olduğunu ve hiçte hayal ettiğiniz gibi durmadığını en az bir kere de olsa deneyimlemişizdir. İşte Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) uygulamaları tam da bu sorunu ortadan kaldırmaktadır. AR destekli mobilya uygulamalarının tümünde olduğu gibi beğendiğiniz ürünü bulunduğunuz gerçek mekân içerisinde sanki oradaymış gibi 3 Boyutlu olarak konumlandırabilmekte, farklı renk ve desen seçenekleri kolayca deneyebilmekte, fiziksel boyutlarını birebir karşılaştırarak karar verebilmektesiniz.

Bu uygulamaların öncülerinden biri olan ve 2017 yılında Appstore üzerinde ilk yayınlanan ARkit destekli uygulama özelliğini de taşıyan IKEA Place tam da yukarıda bahsedilen müşteri problemlerine bir çözüm olarak ortaya çıktı. IKEA’nın paylaştığı bazı rakamlara göre önceden %14’den fazla olan ürün iade talepleri Artırılmış Gerçeklik destekli IKEA Place uygulaması sayesinde ciddi oranda bir azalma gerçekleşmiş.

Dünyanın en büyük online alışveriş ve perakende platformu olan Amazon’da aynı şekilde yüzlerce farklı kategoride binlerce ürünü müşterilerine Artırılmış Gerçeklik (AR) modunda sunmaya başladı. Artık sadece mobilya, dekorasyon vb ürünler için değil aynı zamanda aklınıza gelebilecek her türden elektronik eşya vb ürün Artırılmış Gerçeklik olarak görüntülenebilmekte ve sonrasında kullanıcıyı satın almaya yönlendirebilmekte.

Mobilya vb kategorilerde sadece yaşam alanlarımızda kullanmak üzere aldığımız ürünler dışında Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) kozmetik sektörü gibi bambaşka bir alanda çok yoğun şekilde kullanılmaya başlanmış durumda. Sephora, Loreal vb birçok kozmetik devi, geliştirdikleri AR makyaj uygulamaları ve Snapchat / Facebook gibi platformlarda yayınlanan AR lensleri ile müşterilerinin ürünlerini yüzlerine fiziksel olarak sürüp denemeden, tek tuşla görsel olarak deneyebilmelerini sağlıyorlar. Makyaj ürünlerini sanki gerçekten sürülmüş gibi yüzlerinde göre müşteriler, çok hızlıca ve zahmetsizce karar verip satın alma aşamasına geçebiliyorlar. Önceden makyaj malzemelerini fiziksel mağazalara gidip denemek zorunda kalan kadın kullanıcılar için ciddi anlamda bir gelişme ve rahatlık olduğunu söylemek hiç de zor değil.

3. Web AR: Tarayıcı Tabanlı AR Deneyimi

Artırılmış Gerçeklik uygulamaları çok yakın bir zamana kadar sadece mobil cihazlara yüklenen uygulamalar üzerinden AR deneyimini sağlamaktaydı öte yandan 2019 yılı itibariyle Web XR teknolojisinin yaygınlaşması ile bu artık değişmiş durumda. Web XR kavram olarak Artırılmış Gerçeklik ve Sanal Gerçeklik teknolojilerinin web tabanlı tarayıcılar üzerinden çalıştığı tüm uygulamalar için kullanılan bir teknik terimdir. Önceleri Sanal Gerçeklik içeriklerine sahip web siteleri üzerinden ilerleyen Web XR kavramı, tarayıcı tabanlı Artırılmış Gerçeklik içeriklerinin de artışı ile birlikte kapsamını genişletmiş durumda. (Ayrıca XR kavramı, Extended Reality kavramının kısaltmasıdır. Augmented Reality (AR), Virtual Reality (VR), Mixed Reality (MR) teknolojilerinin her biri XR spektrumu içerisinde yer almakla birlikte aynı zamanda her biri XR teknolojileri olarak da adlandırılmaktadır.) 2018 yılı itibariyle öncelikle Safari tarayıcısının desteklediği Web AR deneyimini aynı zamanda Mozilla’da hayata geçirdi. Google Chrome’da çok yakın bir zaman, ARCore altyapısı ile Web üzerinden Artırılmış Gerçeklik deneyimleri desteklemeye başlayacak.

Web sitesinde üzerinden AR deneyimi şu şekilde çalışmakta; site içerisinde herhangi bir imaj veya link’e bağlı 3D model dosyasına tıklandığında, tarayıcı arka planda 3D model dosyasını indirmekte sonrasında da Web AR uyumlu tarayıcı 3D dosyayı tanımlandıktan sonra cihazın kamerasını açıp, modeli Artırılmış Gerçeklik olarak göstermektedir. Web tarayıcı tabanlı uygulamaların giderek gelişmesi sadece AR / XR uygulamaları için değil hemen hemen tüm mobil uygulama vs mobil web sitesi arasındaki ayrımları ortadan kaldıracağa benziyor. Sonuç itibariyle firmaların müşterilerine mobil uygulamalarını indirtip sonrasında servislerini sunmaları, artan mobil uygulama sayısı sebebiyle her geçen gün zorlaştığı günümüzde, Artırılmış Gerçeklik deneyimleri dahil olmak üzere bir çok marka müşterilerine sunmak istedikleri mobil deneyimleri, uygulama yerine mobil siteleri üzerinden sunmak isteyecekler. 2019 yılıdan mobil AR uygulamalarına ait çok daha fazla örnek göreceğiz. Eğer sizde web sitesi üzerinden mobil AR deneyimini görmek isterseniz, şuradaki blog yazımıza bir göz atabilirsiniz.

4. Sanayi 4.0 ve İşletmelerde Artırılmış Gerçeklik Kullanımı Artıyor

2019 yılı itibariyle Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) uygulamalarının en çok kullanıldığı alanlardan bir tanesi Sanayi ve İşletme (Enterpirse) pazarı haline gelmiş durumda. Microsoft HoloLens’in 2016 yılında piyasaya çıkışı birçok firmanın özellikle üretim tesisleri ve fabrikalarda AR uygulamaları hayata geçirmesine yardımcı oldu. Her ne kadar Vuzix vb akıllı gözlük üreticileri Microsoft HoloLens öncesinde de sahada kullanılabilecek AR gözlük üretimleri olsa da pazarı şekillendirenin Microsoft olduğunu söylememiz yanlış olmaz. 

Sanayide AR kullanımı birçok farklı şekilde uygulanabilmekte. Bunlardan en yaygın olanı akıllı gözlükle ve/veya mobil cihazlar üzerinden, çalışanlara sağlanan uzaktan AR destek sistemleri. Bu kategoride bulunan Artırılmış Gerçeklik uygulamalarda, görevli personel herhangi bir makinanın çalışması veya tamiri hakkındaki bilgileri, farklı bir mekânda bulunan konu hakkındaki daha donanımlı başka bir personelden aldığı görsel talimatlar yoluyla tamir etmesi örnek verilebilir. Uzaktan bağlanan personel, fiziksel olarak tamir alanında bulunan diğer personelin gördüklerini canlı olarak gördüğü gibi, görüntüler üzerine anlık görsel işaretler ekleyebilmekte, bu şekilde de anlık olarak gene sahadaki personeli tamiratı nasıl yapması gerektiği konusunda bilgi alabilmekte.

Artırılmış Gerçeklik destek sistemleri olarak özellikle saha çalışmalarında yoğun olarak kullanılan bu uygulamalar yardımı ile düşük teknik donanıma sahip çalışanlar, uzaktan bağlanan ve bilgi / deneyim açısından kendilerinden daha üstün olan kişilerden kolaylıkla yardım almakta ve sorunun çözümünde ciddi zaman tasarrufu sağlanmaktadır. Canlı destek sistemi dışında daha önceden ilgili bakım sistemlerine atabilen yönergeler sayesinde ilgili tekniker ve/veya mühendisler makinaların nasıl tamir edileceğini, yazılı kullanım kılavuzları üzerinden değil Artırılmış Gerçeklik kullanım talimatları ile çok daha kolay uygulayabilmektedirler.

Ayrıca Sanayi’de çok kullanılmaya başlayan diğer Artırılmış Gerçeklik uygulaması ise makinaların verilerinin anlık olarak AR modunda gösterilmesi. Bu yöntem içerisinde de makinaların bağlı olduğu IoT servislerden alınan anlık veriler (örnek: enerji tüketimi, basınç, verimlilik, üretim kapasitesi, vb) Artırılmış Gerçeklik destekli akıllı gözlükler ve/veya mobil uygulamalar yardımı ile teknik ekibe gösterilmekte, bu sayede ilgili teknik ekiplere çok büyük çalışma kolaylıkları sağlanmaktadır. Sanayi alanında Arıtılmış Gerçeklik (Augmented Reality) kullanımı 2019 yılında fazla işletme tarafından Dijital Dönüşümün bir parçası olarak tüm dünyada kullanımını artacağını söyleyebiliriz.

Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) / AR teknolojileri hakkında daha fazla bilgi almak için hemen bize ulaşın